नवीन इलेक्ट्रिक कार खरेदी करताना ब्रोशरवर ४०० किंवा ५०० किलोमीटरच्या रेंजचा मोठा आकडा पाहून अनेक ग्राहकांना भुरळ पडते. मात्र, प्रत्यक्ष रस्त्यावर गाडी चालवताना अनेकांची तक्रार असते, कि “गाडी कंपनीने सांगितल्यापेक्षा ३० ते ४० टक्के कमी अंतर धावते!” यामुळे लांबच्या प्रवासात बॅटरी संपण्याची धास्ती मनात कायम राहते.
- १. जोरात एक्सलेटर दाबू नका
- २. रोजच्या प्रवासात ‘Eco’ मोडलाच पसंती द्या
- ३. हायवेवर १०० च्या वर गाडी पळवताय?
- ४. AC आणि हीटिंगचा स्मार्ट वापर
- ५. टायरमधील हवेचा दाब नियमित तपासा
- ६. डिक्कीत अनावश्यक जड सामानाचा भार नको
- ७. रोजच्या वापरासाठी ८०% चार्जिंगचा ‘गोल्डन रूल’ पाळा!
- उन्हात गाडी उभी करताना ही काळजी नक्की घ्या
पेट्रोल-डिझेल वाहनांप्रमाणेच इलेक्ट्रिक कारमध्येही ऊर्जा वापराचे काही मूलभूत नियम असतात. ईव्ही किती अंतर धावणार हे केवळ बॅटरीच्या आकारावर ठरत नाही, तर तुमच्या बसण्याच्या, एक्सलेटर दाबण्याच्या आणि चार्जिंगच्या छोट्या-छोट्या सवयींवर अवलंबून असते. जर तुम्ही रोजच्या ड्रायव्हिंगमध्ये या ७ सोप्या आणि अत्यंत प्रभावी गोष्टींची काळजी घेतली, तर तुमच्या ई-कारची रेंज तर वाढेलच, शिवाय बॅटरीचे आयुष्यही अनेक वर्षे सुरक्षित राहील.
१. जोरात एक्सलेटर दाबू नका
इलेक्ट्रिक कार चालवण्याची सर्वात मोठी मजा म्हणजे तिचा तत्काळ मिळणारा टॉर्क. पाय ठेवताच गाडी क्षणात पुढे पळते. पण इथेच खरी गल्लत होते! जेव्हा तुम्ही ट्रॅफिक सिग्नलवर किंवा ओव्हरटेकिंग करताना एक्सलेटर जोरात दाबता, तेव्हा मोटर बॅटरीमधून प्रचंड प्रमाणात वीज खेचते.
गाडी फास्ट पळवणे आणि अचानक ब्रेक दाबणे या सवयीमुळे बॅटरीचा चार्ज झपाट्याने खाली येतो. त्याऐवजी, हळूहळू आणि संथ गतीने एक्सलरेशन करा. तुम्ही जितके स्मूथ ड्रायव्हिंग कराल, तितकाच ऊर्जा वापर कमी होऊन तुम्हाला ५ ते १० टक्के जास्त रेंज मिळेल.
२. रोजच्या प्रवासात ‘Eco’ मोडलाच पसंती द्या
आजकाल जवळपास सर्वच इलेक्ट्रिक कार्समध्ये Eco, City/Normal आणि Sport असे ड्रायव्हिंग मोड्स मिळतात. रोजच्या प्रवासात किंवा शहरातील गर्दीत ‘Eco Mode’ चालू ठेवणे सर्वात शहाणपणाचे ठरते.
या मोडमध्ये मोटरची अनियंत्रित पॉवर थोडी मर्यादित केली जाते, ज्यामुळे नकळत जादा एक्सलेटर दाबला गेला तरी बॅटरीवर अचानक ताण येत नाही. स्पोर्ट्स मोडचा वापर केवळ महामार्गावर सुरक्षित ओव्हरटेकिंगसाठी किंवा डोंगर-घाटात चढतानाच करा; रोज शहरात स्पोर्ट मोड वापरल्यास रेंजचा मोठा फटका बसू शकतो.
३. हायवेवर १०० च्या वर गाडी पळवताय?
पेट्रोल गाड्या महामार्गावर जास्त मायलेज देतात, पण इलेक्ट्रिक वाहनांचे गणित अगदी उलटे असते! हायवेवर गाडीचा वेग ८० किमी प्रतितासावरून १०० किंवा १२० वर गेला की हवेचा प्रतिकार दुप्पट होतो. या हवेचा रोध छेदून पुढे जाण्यासाठी बॅटरीला दुपटीने ऊर्जा खर्च करावी लागते.
जर तुम्हाला लांबचा पल्ला गाठायचा असेल, तर महामार्गावर ८० ते ८५ किमी प्रतितास या स्थिर वेगाने गाडी चालवा. शक्य असल्यास क्रूझ कंट्रोल वापरा, ज्यामुळे वेग एकसारखा राहून बॅटरीची बचत होते.
४. AC आणि हीटिंगचा स्मार्ट वापर
उन्हाळ्यात एसी आणि हिवाळ्यात हीटर कारच्या मुख्य हाय-व्होल्टेज बॅटरीवर चालतात. भर उन्हाळ्यात गाडी आतून थंड करण्यासाठी बॅटरीचा जवळपास १० ते १५ टक्के चार्ज एकटा एसी वापरू शकतो.
यावर एक हुशारीचा उपाय म्हणजे ‘कॅबिन प्री-कंडिशनिंग’. गाडी घरात चार्जिंगला लावलेली असतानाच निघण्याच्या १० मिनिटे आधी मोबाईल ॲपवरून गाडीचा एसी सुरू करा. यामुळे केबिन थंड होण्यासाठी लागणारी वीज घरच्या प्लगमधून घेतली जाते आणि प्रवासाला निघताना तुमची बॅटरी १०० टक्के सुरक्षित राहते.
५. टायरमधील हवेचा दाब नियमित तपासा
इलेक्ट्रिक कार्सचे वजन बॅटरी पॅकमुळे सामान्य पेट्रोल गाड्यांपेक्षा ३०० ते ४०० किलो जास्त असते. जर टायरमध्ये कंपनीने सुचवलेल्या प्रमाणापेक्षा २ ते ३ PSI हवा कमी असेल, तरी रस्त्यावर घर्षण प्रचंड वाढते.
या अतिरिक्त घर्षणाला तोंड देण्यासाठी मोटरला जास्त जोर लावावा लागतो, ज्याचा थेट परिणाम रेंजवर होतो. त्यामुळे दर १५ दिवसांनी किंवा लांबच्या प्रवासाला निघण्यापूर्वी कारच्या ड्रायव्हर डोअर-पिलरवर लिहिलेल्या अचूक मापनानुसार टायरमध्ये हवा नक्की तपासा.
६. डिक्कीत अनावश्यक जड सामानाचा भार नको
अनेकांना गाडीच्या डिक्कीत किंवा मागील सीटवर गरज नसलेले जड सामान, तुटलेले सुटे भाग किंवा अवजड बॅग्ज महिनान्-महिने तसेच ठेवण्याची सवय असते.
लक्षात ठेवा, गाडीमध्ये प्रत्येक अतिरिक्त ५० किलो वजनामुळे बॅटरीवर भार वाढतो. रोजच्या स्थानिक प्रवासात डिक्कीत केवळ स्टेपनी, पंचर किट आणि चार्जिंग केबलसारख्या आवश्यक गोष्टीच ठेवा. गाडी जितकी हलकी राहील, तितकाच ऊर्जा वापर आटोक्यात राहील.
७. रोजच्या वापरासाठी ८०% चार्जिंगचा ‘गोल्डन रूल’ पाळा!
बॅटरीचे आयुष्य टिकवण्यासाठी चार्जिंगची सवय सर्वात महत्त्वाची असते. आधुनिक ईव्हीमध्ये प्रामुख्याने लिथियम-आयन बॅटरी वापरली जाते. या बॅटऱ्यांना रोज १०० टक्के चार्ज करणे आणि शून्य टक्क्यांपर्यंत संपवणे या दोन्ही गोष्टी हानिकारक ठरतात.
- रोजचा स्थानिक वापर: घरात गाडी चार्ज करताना ती ८० ते ८५ टक्क्यांवर थांबवणे सर्वात उत्तम. यामुळे बॅटरीच्या सेल्सवर रासायनिक ताण येत नाही.
- लांबचा प्रवास: जेव्हा तुम्हाला दुसऱ्या गावी किंवा महामार्गावर जायचे असेल, तेव्हाच गाडी पूर्ण १०० टक्के चार्ज करा.
- डीसी फास्ट चार्जिंग: फास्ट चार्जरचा वापर केवळ प्रवासादरम्यान इमर्जन्सीत करा; रोजच्या दैनंदिन वापरासाठी घरचा चार्जरच बॅटरीचे आरोग्य टिकवण्यासाठी सर्वोत्तम ठरतो.
हेही वाचा: ₹99,999 मध्ये 301 किमी धावणारी Ola ची इलेक्ट्रिक स्कूटर; घरात नेऊन चार्ज करता येणार बॅटरी.
उन्हात गाडी उभी करताना ही काळजी नक्की घ्या
भर उन्हाळ्यात कार दिवसभर उघड्यावर पार्क केल्यास बॅटरीचे तापमान खूप वाढते. अशा वेळी गाडी चालू करताच बॅटरी मॅनेजमेंट सिस्टीम (BMS) आधी बॅटरी थंड करण्यासाठी खूप ऊर्जा वाया घालवते. शक्यतो गाडी झाडाच्या सावलीत किंवा कव्हर्ड पार्किंगमध्ये लावा, ज्यामुळे बॅटरी सुरक्षित राहते आणि प्रवासाला निघताना अतिरिक्त रेंज वाया जात नाही.
